02 مهر 1400

En

مدیرکل راه و شهرسازی استان کردستان

نام و نام خانوادگی : مهندس عرفان مرادی

شماره تلفن دفتر: 33187212 087 - 33187211 087

ملاقات با مدیرکل


جغرافیا ؛ منابع طبیعی و آب و هوای کردستان

استان کردستان با مساحت ۲۸٬۲۰۰ کیلومتر در غرب ایران مجاور کشور عراق بین ۳۴ درجه و ۴۴ دقیقه تا ۳۶ درجه و ۳۰ دقیقه عرض شمالی و ۴۵ درجه و ۳۱ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۱۶ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد که این مساحت ۱٫۷ درصد از مساحت کل کشور را شامل می‌شود و از نظر وسعت رتبه ۱۶ را در کشور دارا است. از شمال به استانهای آذربایجان غربی و قسمتی از زنجان و از جنوب به استان کرمانشاه و از شرق به استان همدان و قسمتی دیگر از استان زنجان و از غرب به کشور عراق محدود می‌باشد. این استان شامل ۲۳۰ کیلومتر مرز خاکی مشترک با کشور عراق است. از لحاظ اقلیمی و طبیعی استان کردستان منطقه‌ای کوهستانی می‌باشد که دشت‌های مرتفع و دره‌های پهن نیز در پهنه منطقه گسترده شده‌اند. اختلاف ارتفاع بین بلندترین و پست‌ترین نقاط استان به حدود ۲۴۰۰ متر می‌رسد. کوه شاهو با ارتفاع ۳۳۰۰ متر بلندترین و منطقه آلوت در بانه با ارتفاع حدود ۹۰۰ متر کم ارتفاع‌ترین نقطه استان می‌باشد؛ که این اختلاف ارتفاع خود باعث به وجود آمدن اقلیم‌های متفاوت می‌گردد. کردستان با دریا فاصله اش زیاد است، اما از طریق دره‌های عمیق در هم تنیده، به آب‌های آزاد جهان در جنوب و دریاچه‌های شمالی نظیر دریای خزر و دریاچه ارومیه راه دارد. سرچشمه بسیاری از رودخانه‌های بزرگ در کوه‌های کردستان واقع شده‌اند.

اقلیم کردستان متأثر از توده‌های هوای گرم و مرطوب مدیترانه‌ای است که این توده‌ها موجب بارندگی‌هایی در بهار و ریزش برف در زمستانها شده‌است. این توده‌های هوایی که از اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه با برخورد به ارتفاعات زاگرس بخش قابل توجهی از رطوبت را بصورت بارش‌های پراکنده برف و باران در این منطقه نشان می‌دهند. تعداد روزهای یخبندان ۱۰۹ روز و میزان بارندگی سالانه در شرایط عادی اقلیمی معادل ۵۰۰ میلی‌متر می‌باشد. بیشترین میزان بارندگی مربوط به شهرهای مریوان و بانه حدود ۸۰۰ میلی‌متر در سال و کم‌ترین میزان بارندگی در ناحیه شرق حدود ۴۰۰ میلی‌متر و در قسمت مرکزی استان یعنی سنندج نزدیک به ۵۰۰ میلی‌متر در سال است. نفوذ توده‌های مرطوب زمستانی و بهاری در مریوان و دریاچه زریوار تأثیر فراوانی در مرطوب و معتدل شدن هوای این ناحیه دارد. میزان رطوبت و بارش مناسب باعث ایجاد جنگل‌های انبوه بلوط و گونه‌های مختلف درختان جنگلی شده‌است. درغرب استان میزان بارشها بیشتراز سایر نقاط است. فصل تابستان کمترین بارشها را دارد. هوای استان در تابستان گرم و زمستان ان سرد می‌باشد. کردستان به دلیل اب وهوای منحصر به فردش پتانسیل بالایی برای جذب گردشگر دارد. اب وهوای خاص کردستان باعث وجودو مهاجرت انواع پرندگان به ان شده به علاوه به دلیل وجود کوهستان و هوای کوهستانی ان برای پرورش زنبور عسل مناسب می‌باشد. در این اواخر گرم شدن زمین و تغییرات اب وهوایی اب وهوای کردستان رانیز تحت تأثیر قرار داده‌است.

بطور کلی استان کردستان بصورت دو نیمه: شرق مرتفع نسبتاً هموار (دشت- تپه ماهور) و غرب ناهموار (کوهستانی- کوهستانی سخت) را می‌توان در نظر گرفت. دشت‌های مرتفع چون: دشت قروه، دشت هوبوتو و ... در نیمه شرقی و بخشی از حاشیه شمالی استان در مجموع حدود یک سوم گستره استان را با ارتفاع متوسط 1500 تا 2000 متر پوشش می دهند.
کوههای ناحیه غربی عموماً با شیب‌های نسبتاً تند بخش عمده گستره استان و با ارتفاع بیش از 3000 متر و با دره‌های عمیق و ممتد در بر می‌گیرند.
میزان بارندگی متوسط سالیانه، 550 میلیمتر است که حداقل آن در نواحی شرقی با 250 میلی‌متر و حداکثر آن در نواحی غربی بعضاً با 700 الی 900 میلیمتر در سال می‌باشد عمده سفره‌های آب زیرزمینی در شرق، جنوب شرقی و شمال‌شرق واقعند.
وسعت اراضی قابل کشت استان بالغ بر یک میلیون و یکصد هزار هکتار است که حدود ده درصد آن آبی و بقیه بصورت دیم کشت می‌شود.
گستره جنگل‌های بومی منطقه زاگرس در نیمه غربی استان قریب سیصد هزار هکتار وسعت دارند.
در زمینه معادن، از آنجائیکه کار پی جوئی و اکتشاف کانی های فلزی و غیر فلزی در آغاز اه است، ولیکن در حال حاضر، عمده توان معدنی استان بر استخراج سنگهای تزئینی، سنگ لاشه، تهیه سنگدانه‌های کوهی و تکمیل اکتشافات کانیهای پر ارزش فلزی متمرکز است. شهرستان قروه قطب استخراج سنگهای تزئینی استان می‌باشد.
عمده باغات در نیمه غرب کوهستانی بالاخص در محدوده شهرستانهای سروآباد و مریوان و ... مراتع غنی تا نیمه غنی در شمالغرب و بخشی از نیمه غرب واقعند. شهرستان دیواندره از این حیث جایگاه برتری دارد و از اینرو عرصه اصلی زیست دامی و دامداری استان محسوب می گردد.
همچنین این استان از نظر برخورداری از عرصه ها و چشم‌اندازهای طبیعی و جاذبه‌های گردشگری (طبیعت گری) مورد توجه عموم است.

تاریخ و مردم کردستان

استان کردستان بخشی از سرزمینی است که به وسیله مادها حکمرانی می‌شده‌است. مرز تاریخی سرزمینهایی که بوسیله مادها اداره می‌شده، در شمال به اورارتو، در غرب به آشور و در جنوب و جنوب غربی به ایلام و سومر منتهی می‌شد. در ابتدا قبایل نژاد آریایی در شرق و غرب دریاچه ارومیه اسکان یافتند. تعدادی از آنان در شرق دریاچه مقیم شدند و آن را «آمادای» نامیدند و قسمتی که در غرب دریاچه ارومیه بود را پارسوا (پارسوما) نامیده می‌شد. اولین گروه دولت مادها را بنیان نهاد و دومین گروه سلطنت قدرتمند هخامنشیان را به وجود آورد. با توجه به متن نوشته داریوش در پرسپولیس و بیستون، دولت شاهنشاهی مادها در ناحیه هخامنشی در ۵۵۰ قبل از میلاد واقع شده و سرزمین مادها یکی از ایالات دولت هخامنشی شد. از زمان سلطنت هخامنشیان، در نواحی پارسها و ساسانیها، ایالت مادها بعنوان یکی از ایالات ایران باستان بنام «ماه» شناخته می‌شد. این ایالت شامل دو بخش «ماه پایین» یا رازی ماه و «ماه بالا» یا نهاوند ماه بود. در دوران قبل از اسلام سرزمین مادها، «مای» یا «ماه» نامیده می‌شد. ناحیه استان کردستان (اردلان)در دوره صفویه شامل ۹ شهر عمده بود: سنه، گروس، الکا، زرین کمر، طغامین، خورخوره، جوانرود، اورامان، الکای بانه، قالازالام و پالانگان. دولتمردان مستقل برای قبایل بزرگ منصوب می‌شدند. بنا به پیش نویس شماره ۱۲۷۵ در ۱۳۱۶/۹/۹، ایران به شش بخش تقسیم شده بود. استان غربی شامل شهرهای کردستان، کرمانشاه، گروس، باوندپور (کلهر)، پشت کوه، لرستان، بروجرد، همدان، ملایر، خرمشهر، آبادان، خوزستان و کهگیلویه بود. در سال ۱۳۳۷ با توجه به فرمان شورای وزرا کردستان از پنجمین استان جدا شد و استان کردستان را تشکیل داد. شهرهای استان، سنندج، گروس، سقز و قروه بودند.

استان کردستان یکی از استان‌های کردنشین در غرب ایران است، اکثریت ساکنان این استان، کردزبان هستند که به لهجه‌های مختلف تکلم می‌کنند.زبان کردی در استان کردستان و همچنین در استان‌های ایلام، کرمانشاه، همدان، قزوین،آذربایجان غربی و شمال خراسان و دیگر کشورها لهجه‌های گوناگونی دارد اما مهمترین، پر تکلم‌ترین و یا به عبارتی لهجه رسمی و ادبی دو شاخه کرمانجی و سورانی است، شاخه سورانی در استان کردستان لهجه رایج در ادبیات مکتوب است.
علاوه بر زبان کردی اهالی شمال شرقی شهرستان قروه و شهر یاسوکند و روستاهای شمالی شهرستان بیجار به زبان ترکی آذربایجانی تکلم می‌کنند و همچنین در بخش چهاردولی به زبان کردی کلهری نیز تکلم می‌کنند.اقلیت‌های ارمنی و یهودی نیز به تعداد اندک در برخی شهرهای استان یافت می‌شوند.